Tussen vijand nummer 1 en rugnummer 1

Laurent Fignon kreeg op 19 juli op het Tourpodium in Bagnères-de-Luchon een ingekaderd rood rugnummer 1: de prijs voor de strijdlust van het leven. Een trofee overhandigd door een aartsrivaal, Bernard Hinault. Toen mijn eindredacteur me vroeg of ik interesse had in de beelden voor de avondtalkshow Vive le vélo aarzelde ik geen seconde, maar tegelijkertijd was er een wrang gevoel. Is dit nu echt nodig? Wat is het eigenlijk? Een opgezet circusnummer, een gratuite marketingzet of had het ritueel een catharsisfunctie? De ultieme reiniging voor een organisatie die Laurent Fignon jaren geleden het leven zuur had gemaakt omdat hij onconventioneel was, zijn eigen route had uitgetekend, ASO het vuur aan de schenen durfde te leggen.

Terwijl Bernard Hinault na zijn carrière voor de gemakkelijkheidsoplossing – de livrei van podiumlakei bij Tourorganisator ASO – had gekozen volgde Laurent Fignon de moeilijke weg. Hij tekende zijn eigen toekomstperspectief uit, opende een hotel, ging als analist voor France Télévision aan de slag, organiseerde zijn eigen koersen. In 2000 kocht hij zelfs Parijs-Nice; de koers naar de zon was op sterven na dood. Hij zou de wedstrijd nieuw leven inblazen. De visie was er, de centen niet. Ondertussen was hij bij ASO wel tot vijand nummer 1 uitgeroepen. Hij die het aandurfde de concurrentie aan te gaan werd een speelbal in een wereld van immense commerciële belangen. Laurent Fignon versus de machtige Amaury groep. Hoe ver zijn klasse met de pedalen ook reikte, deze keer had hij zich van tegenstander vergist. Al in de eerste kilometers van deze klim die hij niet kende, voelde hij dat hij het juiste verzet niet rondkreeg. ASO zette mediagroepen en televisiezenders onder zware druk, plaatste de grote Tour op de weegschaal tegenover Parijs-Nice. Het register dat werd opengetrokken was niet verfijnd, maar de taktiek werkte – jammer genoeg – en liet de organisator in Laurent Fignon langzaam doodbloeden, tot op de rand van het faillissement. Dan nam ASO Parijs-Nice van hem over. In 2002, voor een prikje. Hinault – zijn rivaal van weleer – danste even later met diabolische wellust de cancan op de brokstukken van het verloren gegane Fignonimperium. C’est la vie.

Tussen vijand nummer 1 en rugnummer 1 lagen voor ASO uiteindelijk 10 jaar. Op 19 juli was de loutering compleet. Hinault en Fignon een laatste keer samen op het grote Tourpodium. Dat wisten ze nog te regelen. Met dank aan en met de hulp van France Télévision, bij wie Fignon als koersanalist lof oogstte. Sereen beeld, toch wel. Mooi in de eenvoud. Er waren voor één keer geen podiummissen in de buurt; geen meisjes waarvan het prijskaartje nog aan de sexy lingerie hing. Neen, twee kampioenen die elkaar twee decennia naar het leven stonden en één gigantisch rugnummer: dat was de voorstelling. Meer niet. Te nemen of te laten. Laurent Fignon genoot zienderogen. Zijn ziekte had hem milder gemaakt. En zijn mildheid leerde me leven met het beeld. Zijn houding – wars van elke vorm van rancune – was een toonbeeld van balans. Zijn geest had een compromis met het verleden gemaakt. De titel van zijn vorig jaar verschenen biografie was op dat podium nooit ver weg: “Nous étions jeunes et insouciants.” Het was goed zo. De rivaliteit had een plaats gekregen. De energie kon volledig naar de strijd voor het leven, niet naar bijzaken. Het gevecht tegen die vreselijke kanker wou hij absoluut nog leveren. Of zoals hij vorig jaar in een portret in Vive le vélo! aangaf: ‘De toekomst is dat ik sterf als 100-jarige. Niet over enkele maanden of enkele jaren. Je bent niet dood als je kanker hebt, maar pas als je in de kist ligt.’ Fignon zei het in een opwindende gloed, als motivator voor duizenden anderen.

Le professeur was op zijn fiets een zaaier van gulle inspanningen, altijd doof voor de protesten van de vermoeidheid. Als je hem klopte, wist je dat het een overwinning rechtdoor was. Een zoete zege, geen cadeau. Laurent Fignon liet als renner onuitwisbare indrukken na: in de Tour, in de Giro, in Milaan-San Remo en in nog zoveel andere wedstrijden. Hij was een seigneur in een sport voor proletariërs. Het brilletje en de paardenstaart krijgen voortaan een plaats in de hemel van de nostalgie.

(Laurent Fignon overleed op dinsdag 31 augustus 2010 aan de gevolgen van kanker)

Het beeld waarvan sprake vind je via deze link

Advertenties

7 thoughts on “Tussen vijand nummer 1 en rugnummer 1

  1. Knap stuk. Zoals u terecht opmerkt : Hinault is nooit een patron geweest. Toch niet in gedachten. Fignon altijd controversieel of gewoon zijn eigen ding doen. Met inhoud. Je hoort hem graag bezig. Hoorde.
    Mooie reactie trouwens van Lemond. Beiden nogal rechtlijnig.
    Knappe mannen.

  2. Meer dan zwijgen kan ik niet uitbrengen. Slechts mijn tranen trachten iets te zeggen over mijn eigenzinnige held, die mij de mooiste herinneringen aan de Tour van weleer heeft gegeven. Laurent Fignon, een man met een groot hart, had misschien veel vijanden gemaakt, maar zeker ook vele stille aanbidders, waarvan ik er een was. Waren er maar meer zoals hij. Voor nu past slechts Tom Waits: “Misery’s the river of the world. Everybody row!”

  3. De wielersport verliest opnieuw een groot man, Laurent Fignon zal altijd gekoppeld staan aan Greg Lemond. Maar Laurent was een hele goede renner, van voor mijn tijd maar tweemaal de Tour winnen zegt wel genoeg.
    Zijn strijd is voorbij tegen die vuile ziekte, wanneer komt de dag dat de dokters kanker definitief kunnen genezen, er zijn al zoveel geliefden van ons op die manier heengegaan. Welterusten Laurent, bedankt voor je steentje bij te dragen in de wielergeschiedenis.

  4. De foto op de cover van De Morgen de dag na zijn overlijden: één van de mooiste ‘in memoriam’ foto’s, die symboliek!. De fietser van achter gezien, enkel het staartje als herkenning, eenzaam strijdend tegen de tijd op de bühne van zijn leven: een metafoor voor het leven. R.I.P. Le Professeur.

  5. Schitterend stukje van Karl en het doet me deugd bovenstaande reacties te lezen. Ook ik was een stille bewonderaar van Fignon. Met zijn heengaan heb ik het nog altijd lastig. Een bescheiden poging om dit te verwoorden heb ik op mijn blog geplaatst.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s